Joan den astean Londres hegoaldeko artisau azoka batean egon nintzen eta deigarri suertatu zitzaidan postu bat ikusi nuen, Nigel jaunarena, beste beirazko produktuez gain erabilitako garagardo botilen erlojuak baitzituen salgai.

Bera da saltzaile eta ekoizlea. Hogei urte inguru daramatza beirarekin lanean, baina duela 9 urte hasi omen zen “Beira beroa”-rekin lanean.

Gauza berriak probatzea gustatzen zaionez, garagardo botila batekin ea zer gertatzen zen ikusi nahi zuen. Emaitza ez zen txarra izan eta teknika hobetzen joan zen.

Horrela deskribatzen du garagardo botila erloju batean bilakatzeko jarraitzen duen prozesua: “Etiketa kentzen da lehendabizi, botila gutxinaka eta etapa desberdinetan berotu, kolapsatu arte, ondoren oso poliki hozten da beiraren “estresa” kentzeko. Behin hotza dagoenean, 24 ordu geroago gutxi-gora behera, erloju-orratzak jarri ahal izateko zuloa egiten da. Bukatzeko etiketa berriz jartzen da. Tenperaturak nire sekretua dira!!”

Etiketa puskatu gabe kentzea omen da gauza zailena.

Mundu osoko herrialde desberdinetara bidaltzen ditu erloju hauek Nigel-ek, Ghanara adibidez 48 bidali zituen behin bertako garagardo enpresa batetara. Australian bizi zen Austriako gazte bati ere Austriako garagardo enpresa baten botila bat erloju eginda bidali zion anaiak, Australian garagardo hori ez zegoen eta faltan botatzen zuen eta.

Nigel-en lana gustuko baduzue eta noizbait zerbait erosi nahi izan ezkero, bere web orriaren bitartez (prezioak ikusi daitezke hemen) edo bere posta elektronikora mezu bat bidaliz jar zaitezkete harremanetan: nigel@dernley.co.ukAdibide bezala, 330 ml-ko erloju botila batek 12,5 libra (15 euro gutxi gora behera) balio ditu,  3,5 libra (4 euro gutxi gora behera) gehiago izanik Ingalaterratik etxera bidaltzea.

Nahiz eta euskaraz ez dugun aditz konkretu bat garagardoa ekoizteko ekintza deskribatzeko  (garagardoa egin, garagardoa ekoiztu edo horrelakoez gain…), beste hizkuntza batzuetan badago.

Ingelesez eta alemanieraz adibidez “To brew” eta “Brauen” aditzak erabiltzen dira hurrenez hurren. Bai Ingalaterrak zein Alemaniak Euskal Herriak baina garagardo ekoizpen historia askoz aberatsagoa dute, hortaz ez da harritzekoa ere hau horrela izatea.

Bitxia dena Ingelesezko “To brew” aditzak beste esanahi bat ere baduela da, “To brew coffee”, hau da, kafea egitea.

Kafea eta garagardoa, a ze bi edari!!!

Eguneroko bizitzan aurki ditzakegun gauzen inguruko jatorriaren inguruan pentsatzen jarri al zarete noizbait? Zergatik izan diren etxeko hozkailuak txuriak adibidez , edo arraultzak dozenaka kontatzeko ohitura nondik datorren? “Azkurea” edo azka egiteko gogoaren sentsazioa nondik datorren? Eta garagardoa seinaka saltzeko ohitura?

Ba ez naiz ni izango  gaur lehenengo galdera hauen erantzunak emango dizkizuena (ongietorriak dira  hauen inguruko erantzunak…), baina garagardo botila eta latak “Six-pack” bezala edo seinaka saltzearen jatorria zein den kontatuko dut horren ordez. Dirudienez, 1930-1940 bitartean ezarri zen garagardoa seinaka saltzea, zergatik? Ba garai hartako emakume batek supermerkatutik etxera eraman zezakeen gehiengo pisua baitzen.

Eskerrak garai hartatik hona zertxobait behintzat aldatu diren gauzak, nahiz eta oraindik ere arlo askotan etxeko lanak egin gabe ditugun.

Garagardoa toki ilun batetan gorde behar dela entzungo zenuten agian noizbait. Ba al dakizue zergatik? Garagardo botila bat eguzki argi edo argi artifizial baten aurrean eduki ezkero, “argi kolpea” bezala ezagutzen den  usain desatsegin bat sor daiteke, mofeta usain bezala deskribatzen dena.

Garagardo botila batek “argi kolpea” jasan badu, hau ireki eta sudurretik metro erdira edukiz nabari daiteke usaina. Hasieran da nabarien usain hau, behin sudurrak denbora luzez usaindu ezkero, “ohitu” egiten baita.

Zein den usain hau sortzearen jatorria? Garagardoan dagoen lupulu jatorriko molekula baten hausketan du jatorria. Uhin luzera konkretu bat duen argi izpiak dira lupuluaren molekula hau puskatu eta 3-metil-2buteno-1tiol molekula sortzen duena, mofeta usaina sortzen duen molekula.

Botila berde zein gardenak dira prozesu hau pairatzeko erreztasun handien dutenak, botila marroiek garagardoa gehiago babesten dutelarik.